Makine Düşünebilir Mi ve Nasıl Düşünebilir? Cahit Arf

Cahit Arf’ın 1959’da Atatürk Üniversitesi’nde (Erzurum) verdiği “Makine Düşünebilir mi ve Nasıl Düşünebilir?” başlıklı halk konferansı bildirisi (Atatürk Üniversitesi Yayınları, s. 91-103), Turing’in 1950’deki sorusundan kısa süre sonra Türkiye’de bu konuyu ele alan erken ve derin bir çalışmadır.

futurizm.org

Arf, konuyu halka anlaşılır, somut örneklerle ve matematikçi titizliğiyle açıklar. Yapay zeka tartışmaları için hâlâ günceldir.

tr.linkedin.com

Makine Düşünebilir mi?Arf’a göre evet, belirli bir anlamda düşünebilir. Düşünmeyi “girdi-alıp farklı tepkiler üretme” olarak tanımlar ve basit örnekler verir:

• Zilli saat (kurulduğu saatte çalması).
• Otomatik telefon (ahize kaldığında “düt” sesi verip bağlantı kurması).
• Tavuk-tavşan problemi gibi basit matematik sorularını çözen mekanik/elektronik düzenekler (toplam baş ve ayak sayısından hayvan sayılarını hesaplayan sistemler).

Matt Haig’in Gece Yarısı Treni

Matt Haig – Gece Yarısı Treni (The Midnight Train, 2026), Gece Yarısı Kütüphanesi’nin (The Midnight Library) aynı evrende geçen companion/devam niteliğinde bir romanıdır. Haig’in imzası olan felsefi, duygusal ve umut dolu tarzı burada da devam ediyor.

Geniş ÖzetAna Karakter ve Başlangıç:
Wilbur Budd, 81 yaşındaki başarılı bir kitapçı zinciri sahibidir (yüzlerce şubesi olan bir imparatorluk kurmuştur). Hayatının büyük kısmını işe adamış, bu uğurda büyük aşkı Maggie’yi, evliliğini, dostluklarını ve kişisel mutluluğunu ihmal etmiştir. Kitap, Wilbur’un bir piano dersi sonrası Maggie’den (eski eşi) beklenmedik bir telefon almasıyla başlar. Bu kısa, duygusal konuşma sonrası Wilbur kalp krizi geçirir ve ölür.Ölümden sonra kendini boş bir tren istasyonunda bulur. Onu bekleyen gizemli bir tren vardır:

Caro Claire Burke'ün debut romanı "Yesteryear" Kitap Özeti

Kitap, modern bir "tradwife" (geleneksel eş) sosyal medya influencer’ının hikâyesini anlatıyor. Natalie Heller Mills, Idaho’daki Yesteryear Ranch’te kocası Caleb ve çocuklarıyla “mükemmel” bir pioneer/homesteading yaşamı sergiliyor: ev yapımı ekmekler, tavuklar (“the ladies”), organik bahçe, dini değerler ve geleneksel aile hayatı. Milyonlarca takipçisi var; hayatı Instagram’da kusursuz görünüyor.Bir sabah uyandığında her şey değişir: Modern konforlar ortadan kalkmış, evi harap bir 1855 homestead’ine dönüşmüştür. Gerçekten zaman yolculuğu mu yaptı, elaborate bir reality show/hoax mu, yoksa çok daha karanlık bir şey mi? Kitap bu gizemi iki zaman çizgisinde (modern influencer geçmişi ve “pioneer” şimdiki zamanı) işliyor. Satirik, psikolojik gerilim dolu, keskin bir eleştiri romanı. Natalie “deliciously unlikable” (hoşlanılmayacak kadar çekici) bir karakter; narsisizm, sosyal medya yalanları, patriyarki ve Instagram vs. gerçeklik temaslarını